İşe geç kalma tutanağı neden tutulur?
Tutanak, olayın ne zaman ve nasıl olduğunu, olaya tanık olanların imzasıyla kayda geçirir. Çalışan hakkında bir işlem yapıldığında olayı ispat etmek işverene düşer: İş Kanunu'na göre feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir (md. 20).
Tutanağın gücü, dayandığı kayda bağlıdır. İşveren, çalışanların çalışma sürelerini uygun araçlarla belgelemek zorundadır (Çalışma Süreleri Yönetmeliği md. 9). Giriş-çıkış kaydı, tutanaktaki saatin tartışmasız dayanağıdır.
Ücretsiz Word şablonu: işe geç kalma tutanağı
Üç sayfa: doldurulabilir tutanak, savunma istem yazısı ve savunma formu. Kendi işyerinize göre düzenleyip kullanabilirsiniz.
Şablonu indir (.docx)Tutanakta neler yazmalı?
- İşyeri ve tutanağın düzenlendiği tarih ve saat
- Çalışanın adı soyadı, görevi ve bölümü
- Vardiya ya da işe başlama saati
- İşe fiilen geliş saati ve gecikme süresi
- Saatin hangi kayda dayandığı (PDKS giriş kaydı, imza çizelgesi gibi)
- Çalışanın önceden haber verip vermediği ve geç kalma nedeni hakkındaki beyanı
- Tutanağı düzenleyenin ve tanıkların adı, unvanı ve imzası
- Çalışanın imzası ya da imzalamaktan kaçındığına dair not
Uygulamada
Tutanağın olay günü, olaya tanık olan kişilerce düzenlenmesi ve çalışana da imzalatılması yaygın bir uygulamadır. Çalışan imzalamaktan kaçınırsa bu durum tutanağa yazılır. İş Kanunu'nda tutanak için belirli bir biçim ya da tanık sayısı öngörülmez.
Örnek tutanak metni
Örnek
Depo bölümünde forklift operatörü olarak çalışan [Ad Soyad], [tarih] günü saat 08.00'de başlayan vardiyasına saat 08.47'de gelmiş ve 47 dakika geç kalmıştır. Geliş saati PDKS giriş kaydıyla tespit edilmiştir. Çalışan gecikme hakkında önceden bilgi vermemiş, sözlü beyanında [beyan] demiştir. İşbu tutanak tarafımızca düzenlenerek imza altına alınmıştır.
Geç kalınca maaştan kesinti yapılabilir mi?
İş Kanunu'nun 38. maddesine göre işveren, toplu iş sözleşmesinde ya da iş sözleşmesinde gösterilen sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. Ceza olarak yapılan kesinti işçiye hemen, sebebiyle birlikte bildirilir ve bir ayda iki gündelikten fazla olamaz.
Kesilen tutar işverende kalmaz. Kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde, işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılmak üzere Bakanlık hesabına bir bankaya yatırılır; işveren bu paraların işyerinde ayrı bir hesabını tutar (md. 38).
| Ücret kesme cezası (md. 38) | Kural |
|---|---|
| Dayanak | Yalnız toplu iş sözleşmesinde ya da iş sözleşmesinde yazılı sebepler |
| Bildirim | İşçiye hemen ve sebepleriyle birlikte |
| Üst sınır | Bir ayda iki gündelik |
| Kesilen para | Bir ay içinde Bakanlık hesabına yatırılır; işverende kalmaz |
Geç kalınan sürenin ücretinin nasıl ele alınacağı iş sözleşmesine ve uygulamaya göre değişebilir; kesinti yapmadan önce bordro ya da hukuk danışmanınıza başvurun.
Savunma nasıl istenir?
İş Kanunu'nun 19. maddesine göre bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle, hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan feshedilemez. 25. maddenin II numaralı bendindeki haklı nedenle fesih hakkı bunun dışındadır.
Uygulamada savunma yazılı olarak istenir: istem yazısında olay, tutanağın tarihi ve savunmanın teslim edileceği tarih belirtilir; çalışan yazıyı aldığını imzayla teyit eder. Kanunda savunma için ayrıca bir süre belirtilmez. Şablonun ikinci ve üçüncü sayfaları bu iki belgedir.
Sık sık geç kalmak işten çıkarma sebebi mi?
İş Kanunu geç kalmayı ayrıca bir fesih sebebi olarak saymaz. Otuz ya da daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden ya da davranışlarından kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır (md. 18).
Tekrarlayan geç kalmanın bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği somut olaya bağlıdır. Tutanaklar, savunmalar ve giriş-çıkış kayıtları bu değerlendirmede olayı gösteren belgelerdir. Bir işlem yapmadan önce hukuk danışmanınıza başvurun.
Geç kalma ile devamsızlık arasındaki fark
| Konu | Geç kalma | Devamsızlık |
|---|---|---|
| Ne olur? | Çalışan işe gelir ama mesai başlangıcından sonra gelir | Çalışan izinsiz ve haklı bir sebep olmadan işe gelmez |
| Kanunda | Ayrıca düzenlenmemiştir | Ardı ardına iki iş günü, bir ayda iki kez tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işe gelmemek, işverene haklı nedenle fesih hakkı verir (md. 25/II-g) |
| Kayıt | Geç kalma tutanağı ve giriş kaydı | Devamsızlık tutanağı ve giriş kaydı |
Geç kalmayı kayda dayalı takip etmek
Tutanağın en çok tartışılan yeri saattir: "sekizi biraz geçiyordu" gibi bir ifade itiraza açıktır. Giriş-çıkış saatinin kayıtlı olması hem tutanağı hem de puantajı aynı veriye dayandırır; kim, hangi gün, kaç dakika geç kaldı sorusu hafızaya değil kayda bakılarak cevaplanır.