Rehber
Fazla mesai nasıl hesaplanır?
Fazla mesai (fazla çalışma), 4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve ücreti zamlı ödenir: genel kural olarak fazla çalışılan her saat, normal saat ücretinin %50 fazlasıyla — yani bir buçuk katıyla — ücretlendirilir.
Resmî kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Üç adımda hesap
- 01
Saatlik ücreti bul
Aylık brüt ücret 225'e bölünür. 225, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasındaki aylık çalışma saati kabulüdür (30 gün × 7,5 saat).
- 02
Zamlı saat ücretini bul
Saatlik ücret 1,5 ile çarpılır — genel kuraldaki %50 zam budur.
- 03
Fazla mesai tutarını bul
Zamlı saat ücreti, o dönemdeki fazla mesai saatiyle çarpılır.
Örnek hesap
Aylık brüt ücreti 30.000₺ olan ve ayda 10 saat fazla mesai yapan bir çalışan için:
| Saatlik ücret | 30.000 ÷ 225 = 133,33₺ |
| Zamlı saat (%50) | 133,33 × 1,5 = 200,00₺ |
| Fazla mesai tutarı | 200,00 × 10 saat = 2.000₺ |
Kendi rakamlarınızla deneyin
Fazla Mesai Hesaplayıcı
Aylık brüt ücretten saatlik ücreti (brüt ÷ 225) ve %50 zamlı fazla mesai tutarını hesaplar.
Bilgilendirme amaçlıdır; 4857 sayılı İş Kanunu'ndaki genel kurala (aylık brüt ÷ 225 saat, %50 zam) göre yaklaşık hesaptır. Bordro hesabı değildir; sözleşmenize göre farklılık gösterebilir.
Resmî kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Bilinmesi gereken üç nokta
Genel kural, tek kural değildir
Sözleşmeler, toplu iş sözleşmeleri ve denkleştirme gibi uygulamalar hesabı değiştirebilir. Kesin hesap için bordro uzmanınıza ya da hukuk danışmanınıza başvurun; bu rehber genel kuralı anlatır.
Kayıt yoksa hesap tartışmalıdır
Fazla mesainin sağlıklı hesaplanmasının ön koşulu, giriş-çıkış saatlerinin kayıt altında olmasıdır. Hafızadan ya da beyandan yapılan hesap, ay sonunda itiraz konusudur.
Fazla mesai bordro kalemidir
Hesaplanan tutar bordroda vergilendirme ve kesintilere tabidir; buradaki hesap brüt tutardır, ele geçen net tutar değildir.
Fazla mesai Pepteam'de nasıl izlenir?
Giriş-çıkış kayıtları vardiya planıyla karşılaştırılır; plan dışı çalışılan süre Fazla Mesai ekranında günü gününe birikir. Dönem sonunda kim, hangi gün, ne kadar — dökümüyle hazırdır; bordro programınıza tartışmasız veri gider.
Puantaj & Fazla Mesai modülünü inceleyinFazla mesai hakkında sık sorulanlar
- Fazla mesai zammı yüzde kaçtır?
- Genel kural %50'dir: fazla çalışılan saat, normal saat ücretinin 1,5 katıyla ödenir. Sözleşmeyle çalışan lehine daha yüksek oran belirlenebilir.
- 225 sayısı nereden geliyor?
- Yargıtay'ın yerleşik uygulamasındaki aylık çalışma saati kabulüdür: 30 gün × günlük 7,5 saat = 225. Saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur.
- Fazla mesai nasıl ispatlanır?
- En sağlam yol giriş-çıkış kayıtlarıdır. Kayda dayalı bir PDKS kullanılıyorsa fazla çalışılan süre beyanla değil kayıtla konuşur.
- Hesap her şirkette aynı mı?
- Genel kural aynıdır ama sözleşmeler, toplu iş sözleşmeleri ve denkleştirme uygulamaları farklılık yaratabilir; kendi durumunuz için bordro uzmanınıza danışın.
- Pepteam fazla mesai ücretini bordroda hesaplar mı?
- Hayır — Pepteam bordro yazılımı değildir. Fazla mesai süresini kayıtla biriktirir ve bordroya hazır veri olarak teslim eder; ücret hesabı bordro programınızda yapılır.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; 4857 sayılı İş Kanunu'ndaki genel kurala göre yaklaşık hesabı anlatır. Bordro hesabı değildir; sözleşmenize ve uygulamanıza göre farklılık gösterebilir.