Kıdeme göre yıllık izin süreleri
Yıllık izin hakkı, işe başlanan günden itibaren deneme süresi de dahil en az bir yıl çalışınca doğar. Kanundaki süreler alt sınırdır; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, azaltılamaz.
| Hizmet süresi | En az yıllık izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün |
| 18 yaş ve altı ya da 50 yaş ve üstü işçi | En az 20 gün |
| Yer altı işlerinde çalışan işçi | Yukarıdaki sürelere 4'er gün eklenir |
Bir yıldan kısa süren mevsimlik ya da kampanya işlerinde çalışanlara kanunun yıllık izin hükümleri uygulanmaz. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez.
Yıllık İzin Hesaplayıcı
İşe giriş tarihinden kıdemi ve 4857 sayılı İş Kanunu'na göre en az yıllık izin süresini hesaplar; sürenin ne zaman artacağını da gösterir.
Bilgilendirme amaçlıdır; 4857 sayılı İş Kanunu'ndaki en az süreleri gösterir. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi daha uzun süre öngörebilir. Bir yıldan kısa süren mevsimlik ve kampanya işlerinde bu hükümler uygulanmaz.
Resmî kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Yıllık izin 25 gün mü oluyor?
Hayır, şu an için değişen bir şey yok. Yıllık izin sürelerini kıdeme göre 20, 25 ve 30 güne çıkarmayı öneren bir kanun teklifi Ocak 2025'te TBMM'ye sunuldu, ancak bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla yasalaşmadı. Geçerli süreler hâlâ 14, 20 ve 26 gün.
Teklif yasalaşırsa
Kanun değişikliği Resmî Gazete'de yayımlanmadan yeni süreler uygulanmaz. Değişiklik olursa bu yazıyı güncelleyeceğiz.
İzin günleri nasıl sayılır?
- İzin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
- Yıllık izin işveren tarafından bölünemez. Ancak taraflar anlaşırsa, bir bölümü 10 günden az olmamak üzere parçalar hâlinde kullanılabilir.
- İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli ya da ücretsiz izinler, dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izinden düşülemez.
- İznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçi talep edip belgelerse, işveren gidiş ve dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorundadır.
İzin hakkının hesabında çalışılmış sayılan günler
Bir yıllık çalışma süresi hesaplanırken bazı günler çalışılmış gibi sayılır. Kanunun 55. maddesinde sayılanlardan en sık karşılaşılanlar:
- Kaza ya da hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler (kanundaki üst sınıra kadar)
- Kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı günler
- Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri
- İşverenin verdiği diğer izinler ve kısa çalışma süreleri
- Daha önce kullanılan yıllık izin süresi
Yıllık izin ücreti nasıl ödenir?
İşveren, izne çıkan işçiye izin dönemine ait ücreti izin başlamadan önce peşin ödemek ya da avans olarak vermek zorundadır. Bu ücrete fazla mesai ücretleri, primler ve sosyal yardımlar gibi kalemler katılmaz. İzin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?
İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak kazanılıp kullanılmayan izin günlerinin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. Uygulamada günlük ücret, aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur ve kullanılmayan gün sayısıyla çarpılır.
Örnek hesap
Aylık brüt ücreti 30.000₺ olan ve işten ayrılırken 10 gün kullanılmamış izni bulunan bir çalışan için:
| Günlük brüt ücret | 30.000 ÷ 30 = 1.000₺ |
| Kullanılmayan izin ücreti | 1.000 × 10 gün = 10.000₺ |
Bu tutar brüttür; vergi ve kesintiler ayrıca uygulanır. Hesap, iznin hak edildiği tarihteki değil sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücretle yapılır.
Kullanılmayan iznin ücrete çevrilmesi kanunda sözleşmenin sona ermesi hâli için düzenlenmiştir. Çalışma devam ederken izin hakkı, izin olarak kullandırılır.
İzin kaydı tutmak zorunlu
İşveren, çalışanların yıllık ücretli izinlerini gösteren bir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. Kimin ne kadar hak ettiği, ne kadar kullandığı ve ne kadar kaldığı kayıtla izlenmezse hem izin planlaması hem de işten ayrılışta ödenecek tutar tartışmalı hâle gelir.